Pomnik w Tarnopolu poświęcony był marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu (1867-1935) -naczelnemu wodzowi Armii Polskiej od 1918 r., naczelnikowi państwa (1918-1922), dwukrotnemu premierowi Polski oraz architektowi polityki zagranicznej i wewnętrznej II Rzeczpospolitej.

Pomnik wzniesiono z inicjatywy dowództwa 54. Pułku Piechoty stacjonującego w mieście. Do przedsięwzięcia przyłączyły się także władze miejskie, pragnąc w ten sposób podkreślić rangę Tarnopola. Również ze względu na fakt, że w 1921 r. Tarnopol stał się stolicą województwa. 

W 1932 r. powołano Wojewódzki Komitet Budowy Pomnika Marszałka w Tarnopolu, na czele którego stanął Wacław Żyborski, pracownik Urzędu Wojewódzkiego w Tarnopolu. Konkurs na projekt, rozstrzygnięty rok później, wygrali artyści Bazyli Wojtowicz i Józef Proszowski. 

Z nieznanych przyczyn pomnik ostatecznie wzniesiono jednak według projektu Apolinarego Głowińskiego — warszawskiego malarza i rzeźbiarza urodzonego w Tarnopolu.

Pomnik usytuowano naprzeciw kościoła dominikanów (obecnie greckokatolicka katedra pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny). Przedstawiał marszałka Józefa Piłsudskiego na koniu. Rzeźba o wysokości około 3,4 metra znajdowała się na pięciometrowym cokole. Poniżej, na tle ściany, umieszczono dwie postacie: legionistę (po lewej) oraz żołnierza 54. Pułku Piechoty (po prawej). Na cokole widniał napis: „Wodzowi Narodu Ziemia Podolska”.

Uroczyste odsłonięcie pomnika, kilkakrotnie przekładane, odbyło się 11 listopada 1935 roku, już po śmierci Marszałka. W uroczystości udział wzięły władze województwa, a także tysiące mieszkańców Podola. Podkreślano, że obiekt został wzniesiony bez dotacji centralnych, wyłącznie ze składek mieszkańców.

Pomnik został zniszczony przez Sowietów wkrótce po agresji ZSRS na Polskę w 1939 r. Według relacji rzeźbę Piłsudskiego strącono z cokołu przy użyciu ciężkiego sprzętu. W jego miejscu wzniesiono pomnik Lenina. Po polskim monumencie nie zachowały się trwałe elementy.