„Zrabowana Warszawa. Straty w prywatnych zbiorach i artystycznych kolekcjach mieszkańców Warszawy w latach 1939-1945” to tytuł opublikowanej w 2024 r. monumentalnej, dwutomowej pracy autorstwa dr. Mariusza Klareckiego, obecnie pracownika Wydziału Naukowo-Badawczego Instytutu Strat Wojennych. 

Na jej kartach wspomniany szczegółowo przybliżył podjęte przezeń zagadnienie, a okazją do jej kolejnej już prezentacji okazał się wykład przeprowadzony przezeń w warszawskim Domu Spotkań z Historią. 

Do wykładu doszło w piątek 17 kwietnia br. Frekwencja dopisała, a sam prelegent ze swadą i znawstwem opowiedział m.in. o czynionym przez Niemców rozeznaniu polskich zasobów sztuki co najmniej od czerwca 1934 r., m.in. kompozycjach malarskich zniszczonych w trakcie II wojny światowej (by wspomnieć „Wzięcie do niewoli arcyksięcia Maksymiliana Habsburga przez Jana Zamoyskiego pod Byczyną” Jana Matejki), tragicznym losie pamiątek po Stefanie Żeromskim oraz rabunku przewiezionych już do Niemiec polskich dzieł sztuki przez żołnierzy Armii Czerwonej.  

W opowieści dr. Klareckiego, w swojej ogólnej wymowie bez cienia wątpliwości tragicznej, nie zabrało jednak pozytywnych kontrapunktów. Okazało się bowiem, że w ciągu niespełna dwóch lat od publikacji „Zrabowanej Warszawy…” (notabene nakładem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego) dzięki zawartym w niej informacjom, udało się zidentyfikować i odzyskać co najmniej kilkanaście zrabowanych dzieł sztuki. 

Z tym większym przekonaniem zachęcamy do zapoznania się z tą wyjątkową, bogato ilustrowaną pracą (ogółem ok. pięciuset reprodukcji fotograficznych), zwieńczeniem wieloletniej pracy autora, obejmującej liczne kwerendy archiwalne (m.in. zespołu kwestionariuszy rejestracyjnych Zarządu Miejskiego Wydziału Strat Wojennych) oraz rozpoznanie m.in. dzienników, wspomnień, przedwojennych katalogów wystaw, a także ustnych relacji. 

„Zrabowana Warszawa…” dostępna jest w wersji elektronicznej.