Po klęsce wrześniowej 1939 r. gen. Władysław Sikorski rozpoczął formowanie Wojska Polskiego we Francji. Wiosną 1940 r. spodziewano się alianckiej ofensywy na Niemcy, w której miały uczestniczyć polskie jednostki.

Bazą rekrutacyjną byli emigranci zarobkowi z Francji i Belgii oraz żołnierze, którzy po wrześniu przedostali się na zachód przez Rumunię, Litwę i Węgry. W maju 1940 r., gdy rozpoczęły się walki z Niemcami, oddziały sprzymierzone liczyły 83 tys. polskich żołnierzy.

Istotną jednostką była Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich (ok. 4800 żołnierzy), dowodzona przez gen. Zygmunta Bohusza-Szyszko. 

Jednostkę powołano 15 stycznia 1940 r. Co ciekawe, według pierwotnych zamierzeń „Podhalańczycy" mieli w pierwszym rzędzie konfrontować się zbrojnie nie z Niemcami, a z Sowietami. Ich jednostka miała bowiem wejść w skład Posiłkowego Korpusu Ekspedycyjnego, tworzonego przez dowództwo Armii Francuskiej w zamiarze udzielania wsparcia Finlandii, od schyłku listopada 1939 r. zmagającej się z najazdem ZSRS.

Do interwencji nie doszło – 12/13 marca 1940 r. Finlandia zawarła porozumienie ze Stalinem.

Na początku maja 1940 r. brygada wyruszyła do Norwegii. 9 kwietnia Niemcy rozpoczęli kampanię w Danii i Norwegii, by zabezpieczyć dostawy szwedzkiej rudy żelaza przez port w Narwiku.

Przez miesiąc „Podhalańczycy" uczestniczyli w operacji wyparcia Niemców z Narwiku (28 maja 1940 r.). Dowództwo sprzymierzonych podjęło jednak decyzję o ewakuacji – sytuacja we Francji stawała się krytyczna. Żołnierze brygady byli jednymi z ostatnich, którzy opuścili Norwegię. W kolejnych tygodniach walczyli jeszcze w Bretanii, ale upadek Francji był przesądzony. 

Brygada nie przetrwała kampanii francuskiej. Niemniej „Podhalańczycy" jako pierwsi od września 1939 r. żołnierze regularnej jednostki Wojska Polskiego stanęli do walki z Niemcami. Wielu z nich kontynuowało walkę w kolejnych latach wojny.

Dla spragnionych wiedzy: 

J. Ciepiela, Na polach Francji, Warszawa 1972

M. Maleszka, Podhalańczycy w Norwegii, Warszawa 2025

J. Zuziak, Wojsko Polskie we Francji 1939-1940, Warszawa 2025