W ciągu ostatnich osiemnastu lat, od 2008 r. dzięki działaniom restytucyjnym prowadzonym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Polska odzyskała 899 obiektów z 14 krajów. Aktualnie (stan z końca kwietnia 2026 r.) ministerstwo prowadzi 224 sprawy związane ze zwrotem zabytków z 21 krajów.
Na początku grudnia 2025 r. podczas konsultacji międzyrządowych, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska przekazała stronie niemieckiej dziewięć kolejnych wniosków restytucyjnych – dotyczą one 35 utraconych zabytków. Są to m.in. fragment średniowiecznego rękopisu z zapisem hymnu Gaude Mater Polonia z Biblioteki Seminarium Płockiego, manuskrypty i listy z Biblioteki Ordynacji Zamojskiej, trzy rękopiśmienne dzienniki Stefana Żeromskiego, medalion z kolekcji gołuchowskiej książąt Czartoryskich z XII w. z manufaktury w Limoges, eksponaty kolejowe z Muzeum Komunikacji w Warszawie oraz XV-wieczny dzwon z kościoła w Porębie Wielkiej (małopolskie).
W grudniu 2025 r. Niemcy przekazały Polsce 73 dokumentów z XIII–XV wieku, pochodzących ze zbiorów Archiwum Głównego Akt Dawnych (AGAD) w Warszawie oraz rzeźbionej głowy św. Jakuba Starszego z rzeźby, pochodzącej z kościoła Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim w Malborku. Stanowiła ona część tzw. kolegium apostolskiego, powstałego ok. 1340 r. w trakcie przebudowy kościoła na Zamku Wysokim.
W następstwie działań wojennych uszkodzona, lecz kompletna rzeźba przedstawiająca św. Jakuba została odnaleziona w ruinach zamku. W 1957 r. planowano scalenie fragmentów i renowację rzeźby, jednak niedługo po wykonaniu dokumentacji fotograficznej, pod koniec lat 50. została nielegalnie wywieziona do RFN, gdzie trafiła do zbiorów muzealnych Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze. W przyszłości rzeźba zostanie scalona z odzyskaną głową świętego.
Wśród wspomnianych już 73 dokumentów są utracone podczas II wojny światowej archiwalia z AGAD o istotnym dla historyków znaczeniu dla badań nad średniowieczną historią Pomorza i Prus oraz relacji między państwem polskim a Zakonem Krzyżackim. Najstarszy z zapisanych na pergaminie dokumentów to przywilej protekcyjny papieża Innocentego III (1215), najmłodszy to list żelazny króla Kazimierza IV Jagiellończyka dla wielkiego mistrza udającego się na rokowania pokojowe wystawiony przez około 1466 r.
Od 1992 r. MKiDN gromadzi dane o utraconych dziełach sztuki pochodzących z terenów Polski w granicach z 1945 r. i podejmuje działania w celu odzyskania ich. W stale aktualizowanej bazie strat wojennych znajduje się obecnie ok. 70 tys. rekordów. Realna liczba strat wojennych, które poniosła Polska podczas II wojny światowej, jest trudna do oszacowania. Przytaczana szacunkowa liczba 516 tys. dzieł sztuki i ponad 22 miliony woluminów, odnosi się wyłącznie do znanych i zarejestrowanych zbiorów, które Polska utraciła podczas II wojny światowej.
W procesie restytucji MKiDN współpracuje z szeregiem krajowych i zagranicznych podmiotów m.in. z Ministrem Spraw Zagranicznych, Prokuraturą, Policją, Administracją Skarbową czy Strażą Graniczną.
