Skip to main content

Trzynastego sierpnia 1941 r. dobiegła końca pierwsza faza akcji pacyfikacyjnej obszarów bagien prypeckich (pogranicze przedwojennych województw poleskiego i wołyńskiego), które w efekcie operacji „Barbarossa” znalazły się pod niemiecką okupacją. 

 

Zatwierdzona osobistym rozkazem Reichsfürhrera-SS Heinricha Himmlera akcja rozpoczęła się 30 lipca wspomnianego roku. Oficjalnie pochłonęła życie co najmniej 14 000 mieszkańców tych terenów. Ostrożne szacunki wskazują jednak, że liczba ta była wyższa co najmniej o ok. 7 000 kolejnych ofiar.  Wskazuje na to okoliczność, że już tylko w Pińsku eksterminowano taką właśnie liczbę mieszkańców tego miasta. 

 

Mordów dokonano siłami przede wszystkim Brygady Kawalerii SS, w sposób szczególny polując na ludność pochodzenia żydowskiego. Zaledwie dwa dni później (tj. 15 sierpnia ) rozpoczęto kolejną fazę akcji pacyfikacyjnej, która objęła  wschodnią część Polesia i trwać miała około miesiąca. 

 

Osobliwie przełomowe znaczenie tej akcji polegało na jej totalnym charakterze, tj. mordowaniu przedstawicieli ludności żydowskiej bez oglądania się na płeć czy wiek. Stąd można zaryzykować twierdzenie, że stanowiło ono swoiste preludium pełnoskalowego ludobójstwa Żydów, kompleksowo wdrażanego przez Niemców od niesławnej konferencji w Wannsee (20 stycznia 1942 r.). 

 

Dla spragnionych wiedzy:
M. Cüppers, Wegbereiter der Shoah. Die deutsche Armee, der Judenmord und der Rußlandfeldzug 1941, Stuttgart 2004 
G. Berendt, Udział Kawalerii SS w masowych zbrodniach na Żydach dokonanych na Polesiu latem 1941 r. w: „Pamięć i Sprawiedliwość” nr 1 (35) 2020, s. 382-401