Miło nam poinformować, że wspomniana w tytule wystawa Instytutu Strat Wojennych im. Karskiego dotarła również do Łodzi. Stało się tak dzięki uprzejmości Kierownik Oddziału Martyrologii Radogoszcz Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi (a zarazem Wicedyrektor tej placówki muzealnej) p. dr Katarzyny Czekaj-Kotyni. 

Wystawa przybliżająca znaczenie pozornie niewyróżniających się przedmiotów, które często okazują się nośnikami wiedzy o przeszłości, od blisko roku prezentowana była m.in. na Helu, w Tczewie, Kartuzach i Stalowej Woli, a niedawno również na XI Zlocie Grup Rekonstrukcji Historycznych Odyseja Historyczna (Kutno-Leszczynek). 

Wspominany Oddział Martyrologii Radogoszcz to miejsce na mapie Łodzi (a także całej okupowanej w okresie II wojny światowej Polski) szczególne. Po zajęciu miasta przez Niemców we wrześniu 1939 r., a następnie wcielenia tego ośrodka do Kraju Warty (obszaru anektowanego przez III Rzeszę) dawna fabryka włókiennicza Samuela Abbego została przez najeźdźców wykorzystana jak męskie Rozszerzone Więzienie Policyjne. 

To właśnie w murach tego obiektu w nocy z 17 na 18 stycznia 1945 r. doszło do największej niemieckiej zbrodni wojennej schyłku okupacji dokonanej pomiędzy Odrą a Bugiem. Od pierwszych dni rozpoczętej 12 stycznia wspomnianego roku ofensywy Armii Czerwonej znać było, że niemieckie jednostki skoncentrowane nad Wisłą nie wytrzymają naporu Sowietów. Niemcom nie pozostało zatem nic innego jak ucieczka na zachód. 

Jednak podobnie jak w lipcu 1944 r. na Zamku Lubelskim (użytkowanym przez okupantów jako więzienie), tak i w przypadku więzienia na Radogoszczu Niemcy nie zamierzali pozostawić więzionych w nim ok. 1500 więźniów w spokoju. Niebawem przed opuszczeniem Łodzi, wspomnianej nocy z 17 na 18 stycznia podpalili główny budynek więzienia, a do usiłujących wydostać się zeń nieszczęśników otworzyli ogień z broni maszynowej. Liczba ofiar przekroczyła tysiąc osób…

Ofiary tej zbrodni upamiętnia właśnie Oddział Martyrologii Radogoszcz (Łódź, ul. Zgierska 147). Zachęcamy do odwiedzenia tej placówki, w której oprócz ekspozycji stałej prezentowane są również wystawy czasowe. Cieszy, że wśród nich znalazła się także wystawa Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego „Artefakty-pamięć w przedmiotach zaklęta”. Będzie można ją obejrzeć do 15 września.   

Serdecznie zapraszamy!