Kwiecień to w kontekście upamiętniania ofiar Zbrodni Katyńskiej miesiąc szczególny. 3 kwietnia 1940 r. funkcjonariusze sowieckiej bezpieki rozpoczęli operację wymordowywania przetrzymywanych w niewoli oficerów Wojska Polskiego i Korpusu Ochrony Pogranicza, a także Służby Więziennej, Policji Państwowej i Policji Województwa Śląskiego.
Ofiarami zatwierdzonej osobiście m.in. przez Józefa Stalina eksterminacji padło ponad 20 tys. osób (w tym kilkadziesiąt kobiet), mordowanych w Katyniu, Charkowie, Miednoje, Bykowni oraz prawdopodobnie także w Kuropatach.
Cel tej zbrodni był brutalnie prosty: naród polski miał zostać pozbawiony istotnej części swoich elit przywódczych. Nieprzypadkowo – wielu spośród pomordowanych brało udział w powstrzymaniu bolszewizmu w roku 1920, walnie przyczyniając się do przekreślenia planów „eksportu rewolucji" w głąb Europy. Tego na Kremlu nigdy im nie zapomniano.
Przez kilkadziesiąt lat prawda o Zbrodni Katyńskiej była przez komunistów zakłamywana. Dopiero zmiany systemowe, do których doszło w efekcie osłabienia i rozpadu Związku Sowieckiego (lata 1990–1991), umożliwiły odkłamanie narzuconej narracji.
Jednym z kluczowych czynników w procesie upamiętnienia ofiar było utworzenie Muzeum Katyńskiego – u schyłku czerwca 1993 r., przy znaczącym udziale Federacji Rodzin Katyńskich. Pierwotnie usytuowana w warszawskim Forcie IX „Czerniaków" placówka, od września 2015 r. mieści się w zaadaptowanej kaponierze Cytadeli Warszawskiej.
W zaprojektowanej przez Jerzego Kalinę ekspozycji przybliżono losy rodzin pomordowanych oraz ich wysiłki, by – pomimo represji ze strony władz PRL – doprowadzić do ujawnienia niewygodnej prawdy.
Wśród ok. 30 tys. zgromadzonych obiektów znajdują się przedmioty wydobyte z katyńskich mogił: elementy umundurowania, fotografie, dokumenty, dewocjonalia, improwizowane gry planszowe, a nawet perfumy – łącznie 7 tys. eksponatów prezentowanych w kaponierze Cytadeli.
Stanowią one świadectwo Zbrodni Katyńskiej i przestrogę przed odradzającym się rosyjskim imperializmem. Zachęcamy do odwiedzenia tego wyjątkowego Muzeum, w tym także już 12 kwietnia, kiedy to odbędą się obchody kolejnej rocznicy jednego z najbardziej tragicznych momentów naszych dziejach.
Muzeum Katyńskie, Cytadela Warszawska, ul. Jana Jeziorańskiego 4 w Warszawie
