Skip to main content

28 marca 1940 r. w Warszawie funkcjonariusze Gestapo aresztowali Janusza Kusocińskiego, lekkoatletę, mistrza olimpijskiego z Los Angeles (1932), a także uczestnika kampanii wrześniowej oraz struktur konspiracyjnych. 

 

Urodzony 15 stycznia 1907 r. w Warszawie już od dziecka wykazywał zamiłowanie do sportowych wyzwań. Stąd jako uczeń szkoły ogrodniczej wraz z kolegami założył i udzielał się w ramach klubu sportowego „Pretoria”. Amatorskie próby na tym polu z czasem przyjęły bardziej sprofesjonalizowane formy. 

 

Tytuł mistrza Polski w bieganiu zdobył po raz pierwszy we wrześniu 1928 r. Startował wówczas w barwach stołecznej Warszawianki. Na kolejne zwycięskie tytuły nie musiał długo czekać osiągając pod tym względem apogeum w trakcie wspominanej olimpiady w Los Angeles 31 lipca 1932 r. Wówczas właśnie, na dystansie 10 tys. metrów, udało mu się uzyskać olimpijskie złoto. Nie był to zresztą jego ostatni sukces na bieżni, bo w roku 1934 zdobył wicemistrzostwo Europy w biegu na 5 tys. metrów (podczas igrzysk w Turynie). 

 

Przez kilka lat borykał się różnego typu kontuzjami. Mimo tego u schyłku dwudziestolecia międzywojennego wznowił sportową aktywność. Deklarował chęć wystartowania na igrzyskach w Helsinkach zaplanowanych na jesień 1940 r. Z powodu niemieckiego najazdu nie było mu to jednak dane. Zamiast tego wziął udział w obronie oblężonej przez Niemców Warszawy. Został wówczas dwukrotnie raniony oraz odznaczony Krzyżem Walecznych za wykazane w walce męstwo.  

 

Po rozpoczęciu okupacji włączył się w działalność konspiracyjną jako szef komórki wywiadu podziemnej Organizacji Wojskowej „Wilki”. W efekcie rozpoznania przez niemieckiego agenta został aresztowany przez funkcjonariuszy Gestapo, a następnie osadzony i przetrzymywany m.in. w niemieckim więzieniu na Pawiaku. 

 

Pomimo zastosowanych wobec niego tortur Niemcom nie udało się wydobyć z niego jakichkolwiek informacji o strukturach konspiracyjnych w których był aktywny. Niecałe trzy miesiące od aresztowania podzielił los licznych ofiar pomordowanych przez Niemców w okolicy podwarszawskiej wsi Palmiry. Został bowiem przez nich rozstrzelany 21 czerwca 1940 r.   

 

Dla spragnionych wiedzy: 

 

J. Kusociński, Od palanta do Olimpiady, Kraków 2015

S. Szczepłek, Janusz Kusociński, Lesko 2019

B. Tuszyński, Księga sportowców polskich, ofiar II wojny światowej 1939-1945, Warszawa 1999