6 listopada 1939 r. Niemcy dokonali podstępnego aresztowania pracowników naukowych krakowskich uczelni wyższych – Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej. Jako pretekst do przeprowadzenia akcji posłużyło Niemcom rozpoczęcie roku akademickiego bez uzyskania zgody władz okupacyjnych. 

Zwabieni na odczyt SS-Sturmbannführera Brunona Müllera naukowcy wysłuchali jego napastliwej tyrady, a następnie zostali brutalnie wyprowadzeni z Sali wykładowej im. Mikołaja Kopernika w Collegium Novum i uwięzieni. 

Ogółem aresztowano tego dnia 184 przedstawicieli kadry akademickiej – w tym m.in. rektora jagiellońskiej wszechnicy, prof. Stanisława Estreichera i pierwszego rektora Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, prof. Michała Siedleckiego. Obaj nie przeżyli pobytu w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. 

„Sonderaktion Krakau” („Akcja specjalna Kraków”; właśc. „Aktion gegen Universitäts-Professoren” – „Akcja przeciwko profesorom uniwersyteckim”) był wyrachowanym, wymierzonym w polskie społeczeństwo ciosem, zmierzającym do wyniszczenia polskich elit intelektualnych. 

Dla spragnionych wiedzy:

I. Paczyńska, Aktion gegen Universitats-Professoren (Kraków, 6 listopada 1939 roku) i okupacyjne losy aresztowanych, Kraków 2019

Z. Starachowicz, F. Wasyl, Sonderaktion Krakau. Wspomnienia z akcji przeciwko profesorom uniwersyteckim w Krakowie (6-10 listopada 1939 roku), Gdańsk 2012 

S. Urbańczyk, Uniwersytet za kolczastym drutem, Kraków 2014