„Cienie wojny” w Woli Gułowskiej
29/09/2026
Gdy 2 października 1939 r. niemieccy żołnierze z XIV Korpusu Zmotoryzowanego przystępowali do bitwy, której stoczenia już się nie spodziewali, była to zaledwie pierwsza z całej serii wątpliwych z ich perspektywy niespodzianek. Drugą była nadspodziewana liczebność polskich jednostek skupionych w Samodzielnej Grupie Operacyjnej (SGO) „Polesie” oraz bitność jej żołnierzy. Nieprzypadkowo, bo Niemcy trwali wówczas w […]
Autor: perfekcyjneStrony
„Cienie wojny” w Woli Gułowskiej
29/09/2026
Gdy 2 października 1939 r. niemieccy żołnierze z XIV Korpusu Zmotoryzowanego przystępowali do bitwy, której stoczenia już się nie spodziewali, była to zaledwie pierwsza z całej serii wątpliwych z ich perspektywy niespodzianek. Drugą była nadspodziewana liczebność polskich jednostek skupionych w Samodzielnej Grupie Operacyjnej (SGO) „Polesie” oraz bitność jej żołnierzy. Nieprzypadkowo, bo Niemcy trwali wówczas w […]
Traktat o granicach i przyjaźni: Kontynuacja i uzupełnienie paktu Ribbentrop-Mołotow
27/09/2026
Zawarty 23 sierpnia 1939 r. pomiędzy III Rzeszą a ZSRS układ o nieagresji zwany powszechnie paktem Ribbentrop-Mołotow oraz dodatkowy, utajniony protokół burzył ustanowiony w Wersalu ład i dzielił terytoria Polski, Estonii, Litwy, Łotwy, a częściowo także Finlandii i Rumunii na niemiecką i sowiecką strefę wpływów. 28 września 1939 r. broń złożyli obrońcy Warszawy, walczył […]
Oko i ucho III Rzeszy
27/09/2026
Oprócz ponad ośmiu milionów członków partii nazistowskiej, podporą panowania Hitlera były służby w ramach niemieckiego aparatu bezpieczeństwa. Szczególną grozę wzbudzało Gestapo, tajna policja polityczna, od 27 września 1939 r. kierowana przez SS-Gruppenführera Heinricha Müllera (1900-1945?). Ten w swoim czasie monachijki policjant okazał się wyjątkowo sprawnym zarządcą powierzonej mu formacji. Według opinii osób, które miały […]
Zamek w Nowomalinie
26/09/2026
Pierwotna nazwa miejscowości brzmiała Hłuchy (Głuche), a pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1392 r. Według tradycji już w XIV w. wzniesiono tu zamek, który dzięki przebudowom przeprowadzonym za czasów księcia litewskiego Świdrygiełły zyskał cechy zarówno rezydencji myśliwskiej, jak i grodu obronnego. W kolejnych wiekach dobra te należały do Jeło-Malińskich, i to wówczas miejscowość […]
Instytut Strat Wojennych na Konferencji „Dar i dziedzictwo. Rola rodzinnych pamiątek w zachowaniu pamięci o ofiarach II wojny światowej”
25/09/2026
Dziś dr Bartosz Gondek, dyrektor Instytutu Strat Wojennych im. Jana Karskiego oraz Martyna Hołda, graficzka Instytutu, artystka i absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, wystąpili podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej „Dar i dziedzictwo. Rola rodzinnych pamiątek w zachowaniu pamięci o ofiarach II wojny światowej”, organizowanej przez Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi, Oddział Martyrologii Radogoszcz. Przedstawiciele […]
Niemiecki nalot dywanowy na Warszawę
25/09/2026
25 września 1939 r. to data w dziejach Warszawy szczególna. Tego bowiem dnia mieszkańcy obleganej stolicy na własnej skórze odczuli (jak to określił fotograf Julien Bryan) koszmar nowoczesnej wojny. Mimo że warszawianie już od pierwszych godzin niemieckiej agresji musieli mierzyć się z atakami z powietrza, to jednak właśnie wspomnianego dnia doszło do nalotu Luftwaffe o […]
Polskie działa sztuki łupem niemieckich okupantów
23/09/2026
23 września 1939 r. Reichsführer-SS Heinrich Himmler oficjalnie zatwierdził powołanie oddziału operacyjnego (Einsatzkommando), którego celem była grabież dóbr kultury na terenach tej części Polski, która znalazła się pod niemiecką okupacją. Nadzór nad działalnością komanda powierzono szefowi Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy Reinhardowi Heydrichowi, a jego kierowanie archeologowi z uniwersytetu w Berlinie, Peterowi Paulsonowi. Rabunek dzieł […]
W Wilnie rozpoczęła się II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Wilno w cieniu Imperium – straty, pamięć, dialog”.
22/09/2026
Naukowcy i eksperci z Polski i Litwy spotkali się, by rozmawiać o skutkach II wojny światowej, sowieckiej okupacji i zimnej wojny oraz ich konsekwencjach dla obu państw i społeczeństw. Wydarzenie odbywa się w Memoriale w Tuskulanach, miejscu szczególnie związanym z pamięcią o ofiarach sowieckich represji. Tegorocznej konferencji towarzyszy temat „Zimnowojenny bilans strat – perspektywa polska […]
Hołd ofiarom zbrodni w Lesie Szpęgawskim
22/09/2026
W niedzielę 20 września po raz kolejny oddano hołd ofiarom zbrodni dokonanej przez niemieckich najeźdźców w Lesie Szpęgawskim. W tym usytuowanym na północny wschód od Stargardu Gdańskiego kompleksie leśnym, pomiędzy wrześniem 1939 r. a styczniem roku kolejnego, okupanci zamordowali co najmniej 5 tys. (a być może 7 tys.) osób. Znaczną ich część stanowili przedstawiciele […]
W przededniu konferencji w Wilnie
21/09/2026
Już jutro w Wilnie odbędzie się II Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Wilno w cieniu Imperium – straty, pamięć, dialog”, organizowana przez Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego wspólnie z partnerami litewskimi. Tegoroczna edycja, odbywająca się pod hasłem „Zimnowojenny bilans strat – perspektywa polska i litewska”, poświęcona będzie wojennym i powojennym doświadczeniom Polski i Litwy oraz ich […]