Jak obchodzono 11 listopada w kresowych miastach II Rzeczypospolitej?
10/11/2026
„W dniu 11 listopada państwo polskie obchodzić będzie ósmą rocznicę zrzucenia jarzma niewoli i uzyskania pełnej, faktycznej niezawisłości. Data powyższa winna pozostać w stałej pamięci społeczeństwa i utrwalić się w umysłach młodego pokolenia, które w zaraniu swego życia powinno odczuwać doniosłość i uroczystość tego pamiętnego dnia” – czytamy w okólniku marszałka Józefa Piłsudskiego z 8 […]
Autor: perfekcyjneStrony
Jak obchodzono 11 listopada w kresowych miastach II Rzeczypospolitej?
10/11/2026
„W dniu 11 listopada państwo polskie obchodzić będzie ósmą rocznicę zrzucenia jarzma niewoli i uzyskania pełnej, faktycznej niezawisłości. Data powyższa winna pozostać w stałej pamięci społeczeństwa i utrwalić się w umysłach młodego pokolenia, które w zaraniu swego życia powinno odczuwać doniosłość i uroczystość tego pamiętnego dnia” – czytamy w okólniku marszałka Józefa Piłsudskiego z 8 […]
Od Monte Cassino po Hel. Sukces wystawy Instytutu Strat Wojennych o Mieczysławie Białkiewiczu
09/11/2026
Dziesięć tysięcy zwiedzających w Poznaniu, obecność podczas D-Day Hel, wydarzenia przyciągającego nawet 120 tysięcy uczestników, oraz zainteresowanie mediów. Wystawa „Mieczysław Białkiewicz – Żołnierz, artysta, emigrant, bohater”, przygotowana przez Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego, od maja 2026 roku dociera do kolejnych odbiorców. Jej dotychczasowe prezentacje pokazują, że historia jednego człowieka może stać się punktem wyjścia […]
Jak zakłamywano i cenzurowano Zbrodnię Katyńską
08/11/2026
Zbrodnia dokonana na polskich oficerach w Katyniu w kwietniu 1940 r. w latach 1944-1989 jednym z najbardziej skrywanych przez władze PRL tajemnic. Informacja, że oto główny sojusznik, wyzwoliciel i partner militarny oraz handlowy, jakim był ZSRS, dopuścił się masowej zbrodni na polskich obywatelach – jeńcach wojennych na niespotykaną skalę była kompromitująca i niewygodna. Od […]
Pałac Tyszkiewiczów w Łohojsku
08/11/2026
Pałac Tyszkiewiczów w Łohojsku, położonym na terenie dzisiejszej Białorusi, był reprezentacyjną rezydencją wzniesioną w stylu późnoklasycystycznym z elementami empiru. Miejscowość należała niegdyś do województwa mińskiego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Budowlę wzniesiono w latach 1814–1819 z inicjatywy hrabiego Piusa Tyszkiewicza, marszałka szlachty powiatu borysowskiego. Elewację frontową głównego korpusu akcentował monumentalny portyk kolumnowy. Po obu jego stronach […]
Początek akcji pruszkowskiej
07/11/2026
Ogrom zniszczeń dokonanych przez Niemców w dobrach polskiej kultury nie przestaje przerażać. Wystarczy wspomnieć, że zasoby takich placówek archiwalnych jak Archiwum Skarbowe i stołeczne Archiwum Miejskie zostały przez okupanta całkowicie unicestwione. Pomimo tych dojmujących strat grono m.in. historyków sztuki, konserwatorów i muzealników, którym udało się przetrwać hekatombę Powstania Warszawskiego, podjęło wysiłki na rzecz ocalenia […]
Podstępne aresztowanie profesorów krakowskich uczelni
06/11/2026
6 listopada 1939 r. Niemcy dokonali podstępnego aresztowania pracowników naukowych krakowskich uczelni wyższych – Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Górniczej. Jako pretekst do przeprowadzenia akcji posłużyło Niemcom rozpoczęcie roku akademickiego bez uzyskania zgody władz okupacyjnych. Zwabieni na odczyt SS-Sturmbannführera Brunona Müllera naukowcy wysłuchali jego napastliwej tyrady, a następnie zostali brutalnie wyprowadzeni z Sali wykładowej im. Mikołaja […]
Utracony potencjał II Rzeczypospolitej w nowym numerze „Studiów i Materiałów Instytutu Strat Wojennych”
05/11/2026
Rzetelne rozpoznanie strat wojennych wymaga ustalenia, jaki majątek i jakie instytucje tworzyły dorobek Polski przed 1939 rokiem. Temu służą „Studia i Materiały Instytutu Strat Wojennych” – periodyk naukowy dokumentujący przedwojenne zasoby kraju oraz następstwa ich zniszczenia, przejęcia lub utraty w wyniku wojny i zmian granic. Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego przedstawia drugi numer wydawnictwa, […]
Produkowała samochody, tramwaje i tysiące wagonów.
04/11/2026
W Fabryce Norblina Instytut Strat Wojennych przypomina historię przemysłowej potęgi Warszawy. Tysiące wyprodukowanych wagonów kolejowych, tramwaje kursujące po polskich miastach, samochody Chevrolet, Opel i Buick oraz ambitne plany rozwoju krajowej motoryzacji. Tak wyglądał dorobek zakładów Lilpop, Rau i Loewenstein – jednego z największych przedsiębiorstw przemysłowych przedwojennej Warszawy, którego rozwój brutalnie przerwała II wojna światowa. […]
Spalenie zbiorów Archiwum Akt Nowych
03/11/2026
Po wkroczeniu oddziałów Wehrmachtu we wrześniu 1939 r., do Warszawy okupanci przejęli całość zasobów Archiwum Akt Nowych liczące 37 kilometrów dokumentów wytworzonych głównie w latach 1914-1918 oraz w niepodległej II Rzeczypospolitej. W październiku 1939 r. niemieckie władze zdecydowały o przeniesieniu ich z ulicy Szpitalnej na Mokotów, do gmachu Biblioteki Szkoły Głównej Handlowej przy ul. Rakowieckiej […]
Zabite cmentarze, żywa pamięć…
01/11/2026
1 listopada odwiedzamy groby, wspominamy zmarłych bliskich. Zapalamy znicze również na żołnierskich grobach, kwaterach powstańców, uczestników w narodowych zrywów, a także na bezimiennych mogiłach poległych w latach 1939-45 oraz w miejscach straceń. W Polsce cmentarze stanowią nie tylko miejsce pochówku, ale są także ważnym, kulturowym symbolem naszej pamięci, tożsamości i szacunku dla tych, którzy […]